Capoeira - taniec czy sztuka walki?

Capoeira to afro-brazylijska sztuka walki, która sięga swoimi korzeniami Afryki. Pochodzenie słowa "capoeira" nie jest znane. Najczęściej określana jest jako taniec, ponieważ towarzyszy jej muzyka, lecz bywa też walką, często niebezpieczną.

W 1500 roku Brazylia stała się kolonią portugalską. W tym czasie rozwinął się handel ludźmi oraz niewolnictwo. Początkowo do różnorodnych prac zmuszana była rdzenna ludność czyli Indianie, lecz byli oni mało wydajni, często chorowali i umierali. Wtedy zaczęto transportować ludzi z Afryki, jako tanią siłę roboczą, o wiele silniejszą i przyzwyczajoną do ciężkiej pracy. Niewolnicy wykorzystywani byli m.in. na plantacjach trzciny cukrowej, gdzie mieszkali w barakach zwanych "Senzalaz". W barakach tych spotykały się różne kultury. Początkowo kultywowanie tradycji niewolników było tolerowane przez ich "panów". Ludność takich senzal zbierała się w niedziele, żeby śpiewać i bawić się. Wewnątrz rodas (port. kręgi), mogli uczyć się szybkich i efektownych sposobów walki. Jeśli tylko któryś z "panów" lub zarządców zbliżał się, zmieniano rytm i walka zamieniała się w taniec.

Niektórzy niewolnicy uciekali z plantacji, ukrywając się w lesie i budując tam tzw. quilomos, w których praktykowano formy walki, które też mogły mieć wpływ na capoeirę. Najsłynniejszym było Quilombo dos Palmares, które najdłużej broniło się przed Portugalczykami.

Albano Neves e Sousa, malarz i pisarz dostrzegł podobieństwo capoeira do afrykańskiego tańca, zwanego N'golo (taniec zebry). Dwóch młodych mężczyzn rywalizowało z sobą w kręgu, używając kopnięcia podpartego na dłoniach zwanego "kopnięciem zebry ". Zwyciężał ten, który swoim kopnięciem dosięgał twarzy przeciwnika i tym wypychał go z kręgu. W nagrodę mógł wybrać sobie dziewczynę, która później zostawała jego żoną i matką jego dzieci.

Jest wiele teorii na powstanie capoeiry, ale żadna z nich nie jest potwierdzona na 100 proc., gdyż nie zachowało się wystarczająco dużo zapisów na jej temat. Większość z dokumentów została spalona po zniesieniu niewolnictwa, aby zatrzeć wszelkie ślady w historii. Ogólnie w capoeirze występują dwa podstawowe nurty: capoeira Angola i Regional.